O Autor e a Musa

Traxedia greco-olívica en tres actos

Primeiro acto

A crise

Vigo á noite

Durme a cidade. Vista desde as augas da ría, toda ela aparece en tebras, non hai luz por ningures. Ou case: o único punto que se mantén aceso é unha fiestra, unha ventá aínda esperta no casco vello.
As mans quedas, a ollada fixa no monitor do ordenador. Inmóbil na pantalla, o cursor teima na súa intermitencia con paciencia infinita. Baixo el, toda unha páxina en branco. Inmóbil ante o teclado, o Autor do Momento permanece en silencio, derramado en realidade sobre a súa mesa de traballo mentres o Coro, aburrido xa, durmiña nun recanto escuro da biblioteca.

–Polo amor de Zeus! –exclama de súpeto o Autor do Momento–, Que fago, que fago! QUE FAGO!!!
Todos os membros do Coro abren o mesmo ollo ao mesmo tempo.
–Non hai maneira, non hai xeito! –exclaman con xesto tráxico–. Non podemos durmir nin do revés nin do dereito!
–A revista literaria máis cool do país pídeme unha colaboración –láiase o Autor do Momento–, e eu non son quen de xuntar nin catro palabras con sentido…
–Non hai xeito, non hai maneira! –volve laiarse dramaticamente o Coro–. Se polo menos houber café na cafeteira…
O Autor lánzalle unha ollada reprobatoria ao Coro.
–Pois se non o hai é porque xa acabastes vós con el, raio de preas!
–Pero cal é o problema, oh, laureado Autor do Momento, que a nós nos esperta e a ti te afunde en terrible tormento?!
–Pero bueno! –protesta o Autor–, e logo non levades aquí comigo toda a noite? Por favor, vaia ruína de Coro que me tocou…
Pillados no despiste, todos os membros do Coro comezan a disimular, asubiando uns, mirando para outro lado outros.
–Que xa podiades estar un pouco máis atentos, puñeta! –os coreutas quedan agora ollando para o chan, retorcendo con incomodidade as súas togas entre as mans–. O problema é que estou en branco… E xusto agora, ante unha oportunidade coma esta!
–Danos unha pista! –insisten–, é polo encargo desa revista?
–Que se é…? Pois claro que é por iso! E a ver se espelides un pouco, que non é esa revista. É A revista, así, con maiúsculas. A publicación que consagra os heroes do Parnaso e afunde os farsantes das letras… E eu xa me vou vendo coa auga ao pescozo! O meu problema é… –desesperado, morde o puño–. O problema é… Todo. Todo! Os da revista pedíronme un conto para o seu seguinte número, e a min non se me ocorre nada. Nada!
–Pero como pode ser, se ti es o Autor do Momento!
–Pois a ver, igual xa non hai talento…
–Pero como pode ser, se ti es o Aristófanes do Berbés!
–Bueno, mirade, ultimamente todo me sae do revés…
–Pero como pode ser, se ti es o Autor Revelación!
–É que me abandonou a Inspiración!
Silencio sepulcral.
Algúns membros do Coro amosan máscaras coa boca aberta, outros con ollos coma pratos, e mesmo hainos que se botan as mans á cabeza, conmocionados por tan terrible nova.
–Si –recoñece por fin, abatido, o Autor–, esa é a verdade… Se non llo dixen a ninguén foi porque non podo coa vergoña, pero o certo é que ela xa non está… Marchou.
–Pero como pode ser! Non logramos comprender!
–Bueno, pois que queredes que vos diga! Tampouco é tan difícil de entender, recontra! Marchou, deixoume –xesticulando moitísimo, sen deixar de camiñar dun lado a outra da peza–, aurrevoire que dixo Voltaire, anda y que te ondulen con la permané, vou por tabaco un momento, y se marchó y a su barco le llamó Libertad, Qué lástima pero adiós, me despido de ti y me voy! Que queredes que vos diga, rapaces: liscou, foise co vento, abandonoume!
–Déixasnos coa alma abatida, unha rapaza tan divertida…
O Autor volve quedar vendo para o Coro.
–Unha rapaza tan divert…? Pero vós estades parvos ou que raio vos pasa! Estamos falando de Talía, a musa da Comedia! Como carallo non ía ser divertida?!
Todo o Coro queda vendo para o Autor. Agora para o chan. De novo para o Autor.
–E non falaches con ela? Igual logras convencela!
–Chamala…?
O Autor do Momento fica pensativo. Bota man do teléfono móbil que leva no peto e queda vendo para el.
–Non sei, rapaces, non creo que ela queira…
–Chama! Chama!
–É que non sei…
–Chama! Chama!
–Igual non lle apetece falar comigo…
–Pero bueno! A estas alturas con estes remilgos? Pois se non a chamas ti, chamámola nós!
–Hei! –protesta o Autor–. E que pasa coa rima?
–Que rima nin que escusa?! Agora o que precisas é falar coa túa musa!
Un dos membros do Coro arrebátalle o teléfono ao Autor, e todos se arremuíñan ao redor do aparato. Marcan. Ton de chamada. Un, dous, tres…
–Non contesta… Igual marchou de festa!
Seis. Sete. Oito tons. Voz metálica en off.
“A deidade á que vostede chama está apagada ou fóra de cobertura. Deixe a súa mensaxe… Non sendo que sexa vostede o Autor do Momento. Se é así, entón aguanta a respiración, conta até mil, e logo… Ben, logo tampouco deixes ningunha mensaxe!”
O Coro cambia a súa máscara de alegría pola de tristura.
–Non hai nada que facer! Non che quere nin coller!

Segundo Acto

A cita

Shangai

Interior dun coñecido restaurante vigués. Din as crónicas que, malia o seu valor histórico, hoxe está pechado. Pero a nós dános igual. Abrímolo, e punto. Sentado a unha das mesas, o Autor do Momento agarda. Nervioso, non deixa de se remexer na súa cadeira, ora ollando para a entrada do local, ora recompoñendo a paxariña no seu pescozo. Ábrese a porta e, por fin, entra A Musa.
–Aquí! –xesticula nervioso o Autor–, estou Aquí!
Ela fai un aceno mudo, indicándolle que si, que se calme, que xa o viu.
–Por favor, queres parar dunha vez?
–Era por se non me vías.
–Por se non te vía? Pero se non hai ninguén máis no local! De que tiñas medo, de que te confundise coa palmeira a carón da barra?
–Si, bueno… Así que ao final cambiaches de opinión, eh?
–Ben, digamos que logo de cento tres mensaxes no buzón de voz, de colapsarme a caixa de correo electrónico, e de encher de tarxetas co teu número o mural de avisos do meu supermercado, empezabas a ser xa difícil de ignorar.
–Vaia, recoñezo que talvez se me fose un pouco a man…
–Non, con iso non. Foi cando escribiches o teu número de teléfono con gasolina ardendo na miña beirarrúa. Aí si que si que se che foi a man, si…
–Xa, pode ser… –recoñece avergoñado o Autor do Momento–. Pero é que preciso falar contigo!
–Non, se iso xa me quedou claro, xa. Pois nada, ti dirás, aquí me tes…
O Autor do momento queda en silencio. Traga cuspe, afróuxase o pescozo da camisa.
–Verás… Levo todo este tempo pensando en como dicirche isto, falalo contigo dun xeito maduro, caval, concis… POR FAVOR, VOLVE COMIGO! VOLVE COMIGO! NECÉSITOTE, TALÍA, SEN TI NON SON NADA!!!
Malia a explosión nerviosa do autor, a Musa apenas altera o seu ricto. É máis, mentres segue coa ollada posta nel incluso parece debuxar certo xesto de fastío no seu rostro, como se xa estiver afeita a tales cousas…
–Pero bueno –láiase–. Tanta historia para isto? Por favor, rapaz… Por que ía eu volver contigo?
–Porque cambiei, Talía, tes que crerme, esta vez é verdade!
–Si –responde ela facendo burla–, e tanto que si! Non hai máis que escoitarte… Vese que es, como dixeches? Ah, si, unha persoa madura, cabal, concisa… Vamos, que por iso estás agora soando os mocos co mantel!
–Que si, que é verdade!
–Xa vexo… E dime unha cousa: en que parte do teu “Novo Eu” encaixa este numeriño que mes estás montando no medio deste… “restaurante”?
O Autor detecta o poso de desprezo que a Musa deixou pairando sobre o substantivo.
–Que pasa –responde, ollando ao seu redor–, seica non che gusta o restaurante?
–Home, chico, ti dirás…
–Que?! –protesta–, que ten de malo?
Ela acena ao seu redor.
–Como que que? Con isto esperabas impresionarme?
–E logo, non che prace?!
–Pero se nada máis é un chinés!
–Ai, non! –corrixe el–, iso si que non. Diso nada! Este non é un chinés calquera! Este é o Shangai, o primeiro restaurante asiático que houbo na cidade!
–Ai, si? –responde a Musa con toda a indiferenza do Olimpo.
–E tanto! No seu momento, alá polo ano 1982, foi toda unha revolución. –Entusiasmado– Imaxínate, o primeiro restaurante chinés! –Entusiasmado e enfático– Se na cidade abría un local deste tipo era sinal inequívoco de que os tempos estaban cambiando. –Entusiasmado, enfático, e considerablemente épico– Prepárate, modernidade, porque aí vamos os vigueses!
–Pero que carallo está dicindo? Seica perdiches a puta cabeza, ou que?!
–Mira, para que te fagas unha idea: aí onde ti estás estiveron sentadas as “Tacañonas” do 1, 2, 3, o programa da tele.
–Aquí? –repite a Musa ollando para o seu asento–. As tres na mesma cadeira?
–Exacto. E aquí, na miña… Non o adiviñarías nunca!
–Sorpréndeme…
–Emilio Aragón!!!
A Musa queda vendo para o Autor.
–Milikito?
–O mesmo! –reponde el, sumamente emocionado.
–Oe, pois moi ben. Pero segue a ser un chinés. E aínda por riba agora non hai ninguén.
Silencio. Agora é o Autor quen queda vendo para a Musa.
–É que está pechado.
Ela engurra o cello.
–Pechado? E logo que diaños facemos nós aquí?
–Bueno, mira –respondeu el a xeito de desculpa–, é o mellor escenario que conseguín imaxinar para escribir o noso encontro…
–Non…
–Ahá –recoñece.
–Non me digas –responde Ela, ladeando lentamente a cabeza– que isto é o máximo para o que che deu o maxín.
–E non cho estou dicindo? –deféndese o Autor do Momento–. Non son capaz de imaxinar nada mellor. Velo –incrépaa desesperado–, ves como te necesito?
–Xa vexo, xa…
–De todos modos, pensei que che agradaría…
–A min? –pregunta Ela con xesto desconcertado–. E iso por que?
–Bueno, non sei… Polo exótico, supoño.
–Polo… exótico?
–Si, claro! Eu cada vez que vou a un chinés sempre teño a sensación de que estou noutro país… Non sei, a ti non che pasa?
Incrédula, a Musa queda vendo para o Autor.
–Que se a min non me…? Pero ti es idiota, ou que demo che ocorre? Eu son a musa Talía!
–Si. E?
–Pero como que e? –Ela encolle os ombreiros–. Pois que veño do mesmísimo Olimpo, imbécil! Como carallo esperas que me resulte exótico un fodido restaurante chinés?! Non, se xa dicía eu que isto era unha perda de tempo…
–Non, non –o Autor bótase ás mans da Musa–. Non digas iso, por favor! Son un home novo, Talía, de verdade. Necesítote, necesito que volvas!
–Iso non é posible…
–Pero por que non? Seica xa non lembras o ben que o pasabamos xuntos?
–Non sei, tes que comprender que eu xa pasei páxina…
–… E o moito que riamos vendo “Amar en tiempos revueltos”…
–Si, bueno, iso é si verdade…
–… Ou imaxinando a cara que porían na editorial cada vez que lles enviabamos un falso primeiro borrador?
–Ou, si –responde Talía divertida–, aqueles famosos “primeiros borradores” teus!
–Que en realidade non eran outra cousa senón páxinas copiadas palabra por palabra de Arturo Pérez Reverte e Juan Manuel de Prada!
–Si, iso cando non che daba por facer pasar por túas as páxinas de Belén Esteban!
–Ou das Páxinas Amarelas!
Os dous botan a rir.
–Si, iso si que estaba ben! A cara que debía de poñer Bragado!
–Si…
Quedan en silencio, as mans collidas sobre o mantel.
–Pero iso xa foi…
–E pode volver ser –responde el con entusiasmo.
–Non sei…
–Dime cando menos que o pensarás.
–Non o sei.
Incómoda, a Musa levántase e marcha. O Autor séguea coa ollada e, en silencio, queda por un bo anaco vendo para a porta pola que Talía acaba de desaparecer. Todas as luces baixan e o Shangai queda na penumbra, nada máis alumeado por unha única vela, a que arde na mesa do Autor. Queda agora vendo para a vela. En silencio, sen apenas moverse. Sorrí, bota o corpo para adiante e sopra. Escuridade absoluta.

Terceiro Acto

O reality show

Verne

Dous escenarios simultáneos. O primeiro, o Plató 1, está na Alameda, a carón da súa fonte central, onde un pequeno rebumbio de xente agarda ansiosa pola saída dos protagonistas. Trátase, por unha banda, dun pequeno equipo de televisión, formado por dous técnicos de cámara, outro de son, e unha presentadora, Pilar García Rego, elegantemente vestida nun traxe de saia e chaqueta gris perla. Pola outra está o Coro, que fai as veces de “masa alterada”, separado dos protagonistas por un cordón policial.
O segundo, o Plató 2, está diante do Náutico. Nel, xusto a carón do monumento a Xulio Verne, Jacobo Buceta agarda, micrófono en man. Aquí non hai técnicos, tan só unha única cámara fixa que o mesmo Jacobo se en carga de axustar, orientándoa cara el. Comproba o son, un dous, un dous, probando, e simula un sorriso a cámara. Á súa beira, o mesmo Coro de antes, pero aquí inmóbil, pasivo e aburrido por tras dun único valado de obra amarelo.
Comeza a acción no primeiro escenario, onde todos se revolven nerviosos ao veren aparecer a Musa por un dos laterais da Alameda. Guapa, guapa!, berran todos os membros do Coro. Estamos contigo! Grande!, seguen a berrar. Folklórica!, berra un. Todos os demais quedan vendo para ese membro do Coro. Atractiva!, corríxese. Desconcertada, Talía diríxese onda os focos das cámaras cun sorriso nos beizos.
–Talía! Talía, por favor! –berra Pilar García Rego–, algunha declaración para Zigzag Corazón?
–Hei! –exclama coqueta a Musa–. Pero que é isto?! A verdade é que non me esperaba este recibimento! Ola! –saúda en dirección ao Coro–, ola a todos!
Ao vérense saudados, todos os membros do Coro reaccionan con euforia desatada.
–GUAPA!
–GAITEIRA!
–ESTAMOS CONTIGO!
–Folklórica!
Silencio.
–ATRACTIVA!
–Por favor, Talía, non deixes de contarnos –pide a presentadora–, que nos podes dicir sobre a vosa cita?
–Ouh, vaia, non sei, Pilar –responde a Musa con xesto subitamente meditabundo–. Non sei… Mira, se teño que ser sincera, a verdade é que isto xa está, xa foi. Penso que non paga a pena seguir tirando de algo que… –Pénsao por un intre–. Mira, a verdade é que el e mais eu quixémonos moito, pero agora xa está, xa foi. Creo que é o momento de asumir que o noso non funcionou, e que toca pasar páxina, non?
–Atención, amigos –Pilar García Rego diríxese directamente a cámara–, porque parece que poderiamos estar ante unha exclusiva! –Volve dirixirse á moza–. Podemos dicir entón que a relación entre o Autor do Momento e a súa Musa, a paixón que apenas un ano atrás enchía todas as portadas, o terremoto informativo que até hai uns meses era o centro de toda a actividade literario-cardíaca, está acabada?
–Si –responde a Musa con ar afectado–. Moito me temo que si…
Fundido a negro.

Imos ao Plató 2, vemos como o Autor do Momento dobra a esquina de Montero Ríos. A ollada perdida no chan, as mans afundidas nos petos do pantalón, o paso arrastrado. Jacobo Buceta faille un aceno coa man e, sorprendido, o Autor vai onda el.
–Vaia! –exclama–. Pero se ti es Jacobo Buceta!
–Exacto –responde desde un sorriso franco o xornalista.
–Guau –exclama con abraio o Autor–, Jacobo Buceta…
–Si…
–Jacobo Buceta, nada menos! –insiste o Autor–, a Voz da cidade!
–Que si, que son Jacobo Buceta, si… Gustaríame facerche algunhas preguntas, para os nosos oíntes do Vigo Hoy por hoy.
–A min? Guau, guau, que forte, que impresión… Imos falar do Celta? Porque a verdade é que eu son máis do Rápido de Bouzas…
–Buuuhhh, fóra, fóra… –protesta o Coro, se ben sen demasiado interese en realidade.
–Non non, non te preocupes. Se iso outro día.
–E… entón?
–Cóntanos, como viches ti o partido?
O autor queda vendo para Buceta, desconcertado.
–O… o partido? Pero non era que non iamos falar do Celta?
–Refírome ao teu partido –explica Jacobo–, o encontro, o derbi con Talía, a Copa pola túa Musa perdida.
–Ah, iso! –o Autor volve sorrir, unha vez comprendido o erro–. Bueno, pois moi ben, moi ben…
–Buuhh… –insiste o Coro, se ben aínda con menos énfase que antes. O Autor e mais o entrevistador quedan por un intre vendo para el, ambos en silencio. Por fin, é Jacobo Buceta quen retoma o diálogo.
–Moi ben?
–Si –responde todo cheo o Autor–, a verdade é que si.
“Mira, Jacobo, o certo é que foi un un contra un, noventa minutos de encontro, non hai Musa pequena… En fin, xa ti sabes: Literatura é literatura.
–Correcto. E dime, como viches o rival?
–Bueno, se queres que che diga a verdade, Jacobo, o certo é que nun principio atopei a Talía… –o Autor queda en silencio, pensándoo–. Mmm, como che diría eu? Creo que Ela saíu cunha actitude snob, altiva, arrogante… Vamos, o que se di maiormente divina.
–Bueno, imaxino que xogar contra unha deidade é o que ten, non?
–Si, claro. Non debemos esquecer que o seu adestrador é o mesmísimo Zeus…
Fundido a negro.

Volvemos ao Plató 1. Pilar García Rego segue falando coa Musa.
–Vaia, lamentamos escoitarte dicir isto, Talía… –responde a presentadora con finxida afectación–. Dinos, pois, que foi o que fallou na vosa relación?
A Musa volve quedar en silencio, pensando a resposta coa ollada perdida no infinito.
–Ben, non sei, Pilar… Eu penso que xa foi mal desde o principio.
–Non me digas!
–Si, eu creo que si… Verás, é que de onde non hai… Fixen todo o que puiden, pero a verdade é que… Mira, non o digo por criticar, pero o certo é que o Aristófanes do Berbés é moi malo, non ten nin un gramo de talento, non dá xuntado unha vogal cunha consoante sen meterlle unha dúbida polo medio, e ademais ten un cheiro corporal insoportable. Por non dicir que é un imbécil. E conste que o digo desde o respecto.
–Caramba, pois si que estaba mal a cousa…
–Folklórica! –insiste o Coro.
–Grazas, chicos! –responde Ela chiscando un ollo, presumida.
–Entón, parece que non hai nada que facerlle, non si?
–Non –sentenza a Musa–. De feito, o certo é que eu xa pasei páxina.
–Ai si?
–Si. Tanto, que xa vos podo adiantar que… –pausa dramática– xa estou nunha nova relación!
Pilar García Rego abre moito os ollos, finxindo sorpresa.
–Non!
–E tanto que si!
Fundido a negro.

Plató 2.
Jacobo Buceta segue a falar co Autor.
–Satisfeito, entón, co resultado do partido?
–E tanto que si, Jacobo –di con fachenda o Autor–. Ben é verdade que, como xa che dixen, nun primeiro momento Talía se mostrou reticente. Pero a medida que o partido foi avanzando, non lle quedou máis remedio que ceder nas súas defensas…
–Normal: é moi difícil resistirse a ese pressing durante os noventa minutos.
–Iso mesmo é o que digo eu sempre –responde con seguridade–. Iso, é que a afinación é un concepto demasiado sobrevalorado.
–Poderiamos falar, entón, dun empate que sabe a vitoria?
–Si, bueno, poderiamos dicir que si…
–Cres que este resultado abre un tempo de optimismo para o Autor do Momento?
–Por suposto, e tanto que si. É verdade que agora toca agardar polo partido de volta, pero si, eu penso que si.
–E dinos, podemos anunciar algunha novidade de cara ao mercado editorial de inverno?
–Ben, xa sabes como vai isto: o certo é que xa levamos tempo traballando nun novo proxecto, e… Bueno, é verdade que a lesión de Talía provocou un lixeiro parón, pero… Bueno, si, agora xa con ela de volta penso que se pode dicir que si, que entre este inverno e a primavera algo sacaremos.
–Primavera como tarde?
–Si. Primavera. Do 2023.
–Moitas grazas. –Ollando á cámara– Pois isto foi todo, queridos oíntes de Vigo Hoy por hoy. Despedímonos, non sen antes recordarlles que mañá, nestes mesmos micrófonos, o alcalde explicará a súa nova polémica proposta: a humanización da pista de aterraxe do aeroporto de Peinador-Abel Caballero. Parece ser que aínda que non manifestan o seu total desacordo, en AENA non acaban de ver con bos ollos a idea de chantar unha rotonda no medio e medio da pista de aterraxe. Mañá, en Vigo Hoy por hoy. De 10!
Fundido a negro.

De volta no Plató 1…
–Caramba! –De novo a cámara–. Si, señoras e señores, isto é televisión da boa, da de calidade! Aquí estamos, de exclusiva en exclusiva para Zigzag Corazón! Talía, a Musa da Comedia, de novo namorada! E dinos, Talía, que nos podes contar deste novo amor?
–Bueno, polo de agora non moito… É que queremos ir pouco a pouco, sabes?
–Claro, a emoción dos primeiros días…
–Non, non: é que aínda non temos a exclusiva firmada. Pero bueno, iso que ti dis tamén, tamén…
–E que é o que nos podes contar, entón? Podes dicirnos como se chama?
–Pois si, claro, iso si. Chámase Giorgio…
–Giorgio? –repite a Presentadora–. Non me digas! Italiano?
–OOOHHH!!! –exclama o Coro–. AAAHHH!!!
–Si –responde coqueta a Musa.
–Caramba! Absoluta exclusiva para os nosos espectadores aquí, na TVG! E dinos, Talía, para Zigzag Corazón: trátase de algún novo autor revelación? Autora, talvez? Como vos coñecestes? Nalgunha gala literaria? Na festa dos Xerais? No Festival de Almagro? En Saint Tropez, Mónaco, Ponte Caldelas?
–Non, non, que va! Nin sequera é escritor!
–Ai… non?
–Non! –exclama divertida a Musa–. En realidade é o encargado do restaurante italiano que hai debaixo da miña casa!
Desconcertada, a Presentadora queda vendo para Ela.
–O… O encargado do restaurante?
–Ahá. “Il fettuccini di La Gamboa”.
–Vaia, pois iso si que é unha sorpresa…
–Seino –repón Ela–. Pero que queredes que vos diga: desde que Giorgio está comigo, os menús do restaurante están escritos mellor que nunca!
Talía olla a cámara, chisca un ollo e, por suposto, fundido a negro.